een wandeling in de bush, 10 geboden

Zojuist kwam ik(alma) een verslag van o.a. de zondagmiddag tegen, die wil ik jullie toch niet onthouden. Bij deze:

Zondag middag aten we noodles(instantmie) met broodjes en vis die Kristen had gevangen.
(Katawer's jongste dochter, ze was baby toen wij hen voor het eerst ontmoetten, dus een jaar of 12) Ook warme gebakken bisxar(cassave) door Koretta gebakken.
We gaan e-mail checken in de middag en ik schrijf mijn e-mail.
Ik stel voor dat we een wandeling gaan maken.
Dat valt in goede aarde. Katawer heeft nog een boogsnaar nodig voor zijn
boog. We gaan naar oud-Kiriwo. Mbatawa gaat ook mee. Onderweg toont hij mij de rode vruchten die de kasowaris eet -denemb-, de boom waar touw voor het maken van hekken van af wordt getrokken (nú) en nog een mooie plant. Ik maak foto's. Het is goed om even te wandelen. Ik krijg
een beetje het oude PNGgevoel terug. Toch krijg ik snel last van m'n voeten. Die slippers lopen trouwens heerlijk hier! Goed dat ik toch rustig aangedaan heb en geen wandeltochten naar Mukfi etc. Zeker niet zolang ik niet van het tijdsverschil hersteld ben. Bij oud-Kiriwo hakken we een bamboe om, waar de boogstring (gaiwa) van gemaakt wordt door deze net zolang te splitsen dat het smal genoeg is als
boogsnaar. Mbatawa maakt deze snaar voor zijn zwager terwijl Katawer een
kokosnotenboom inklimt. Hij 'nokt' er een aantal uit. Heerlijk om weer eens kokosmelk en vlees te eten en drinken! Alsof het gebak is. Als Mbatawa klaar is gaan we weer naar huis. Ik heb een boek waar ik wat uit lees en het begint ook nog aardig te regenen. Ik zit gewoon bij het gezin onder het afdak de tijd uit te 'zingen'. Rond half zes gaan we naar de radio(het bakkie) om mee te doen aan de 'South West sked'. Het gespreksrondje van onze regionale directeur met alle vertaalteams uit de regiodie in de bush zitten, maar we zijn nauwelijks te horen. Ze vragen of we een e-mail sturen. Die komt dus gewoon wel aan.
Na het eten zit Katawer aan Mona(jongste dochter van anderhalf) wat lichaamsdelen te leren in het Arammba.
Voor mij direct een goede opfrisser want niet alle lichaamsdelen ken ik
direct uit m'n hoofd
yàmbar ndam - grote teen
ñganxa - kleine teen
túrke mbày - alle teentjes /vingers ertussen in .
mbur mbur - kuit
farxa gór - scheen
bróber - bovenbeen
múte-knie
màr- nek (net onder het hoofd, ws waar je hem afsnijdt!)
gró- keel
dufxun-back of the neck
fambar-arm
tañgu yawi-enkel bot
ndañgoti-elleboog
wendja dáx - de boven en onderkant vd voet
mbúri- wit haar.

In de avond is er een kerkdienst. De wijsheid van de ochtend staat centraal en het inzicht in God's wil voor ons leven. Er wordt voor de andere dorpen gebeden wat ik bijzonder vind. Maar vooral omdat het in de andere dorpen niet zo goed schijnt te gaan. Men bidt om verandering. We bidden ook voor Arwas die op weg naar Gwaxu (voor de viering van Iindependence) is gevallen. Hij schijnt er eerder last van te hebben gehad. Alsof iets hem neersloeg. Maar hij loopt weer.
Half tien ga ik naar huis. Ik slaap redelijk goed. Weer rond een uur of twee naar de wc. Dit keer kijk ik uit voor de kakkerlakken. Ik had met Katawer namelijk gehad over dat ik gebeten was. Die kakkerlakken kunnen dat blijkbaar ook.
Vanochtend sprak ik met Mbatawa onder het eten (rond 8 uur, Katawer was vast vooruit gegaan om e-mail te checken). Hij heeft 5 kinderen. 3 meisjes, 2 jongens. Het oudste meisje is zwanger gemaakt door een getrouwde man in Kiriwo. Maar Mbatawa wilde niet dat zij trouwden. Dat betekent alleen maar ruzie voor die vrouwen en ook is het tegen God's wet zegt hij. We beginnen rond half negen. Eerst maken we Ex 20 af. Het laatste vers, wat nu een stuk vlotter gaat dan zaterdagmiddag.

Medua had een vraag over de
priesterkleding en de vertaling en ook over de offers uit het OT. Hij is bezig met het voorbereiden van een preek. We lezen voor hem Hoofdstuk 20, de tien geboden en ook het deel waar twee offers genoemd worden (het brandoffer en vredeoffer). We praten flink hierover door. De betekenis van de wet gerelateerd aan de offers en het offer van Jezus.
Het lijkt ook nieuw voor hen om te zien dat de geboden in twee delen zijn te verdelen. Geboden mbt eren van God en anderen mbt omgang met de naaste. Gij zult geen vals getuigenis geven leek Medua op te vatten als dat je niet een verkeerd getuigenis over God tegen anderen mag geven, of een slecht getuige van God zijn. Het engelse 'witness' verbond hij direct met 'witness zijn'. Aan hem uitgelegd dat dat eerder onder het derde gebod zou vallen en dat een vals getuigenis hier eerder met het liegen over een ander te maken heeft.